Kwiat lipy

Właściwości

Przeziębienie i stany podgorączkowe

Kwiat lipy działa napotnie i przeciwgorączkowo. Gorący napar pije się tradycyjnie przy przeziębieniu, grypie i stanach podgorączkowych; przy okazji uzupełnia on płyny. Nie zastępuje leczenia infekcji ani oceny utrzymującej się gorączki.

Kaszel i podrażnione gardło

Kwiat lipy zawiera śluzy i działa osłaniająco na błony śluzowe. Lipę stosuje się przy kaszlu jako środek wykrztuśny i łagodzący, a ciepły napar może działać kojąco na gardło. Przestudzony napar służy też do płukania gardła przy podrażnieniu i chrypce.

Napięcie nerwowe i zasypianie

Kwiat lipy działa uspokajająco i lekko nasennie. Napar pije się wieczorem przy napięciu nerwowym i trudnościach z zasypianiem, a kąpiel z kwiatostanami stosuje się przy bezsenności. Źródła wskazują to działanie także u dzieci i osób starszych – u nich napary trzeba stosować szczególnie rozsądnie.

Podrażnienia skóry

Zewnętrznie z lipy przygotowuje się okłady i płukanki łagodzące podrażnienia skóry; kwiat lipy stosuje się także przy świądzie.

Zastosowania

Napar z kwiatu lipy

Łyżkę suszonych kwiatostanów zalej szklanką (250 ml) wrzątku i parz pod przykryciem 10–15 minut, a następnie przecedź. Przy przeziębieniu pij napar gorący, a przy napięciu nerwowym – pół szklanki wieczorem.

Płukanka do gardła

Łyżkę kwiatostanów zalej 300 ml wody, parz 15 minut, przecedź i ostudź. Płucz gardło przy podrażnieniu i chrypce.

Kąpiel z kwiatostanami

3 łyżki suszonych kwiatostanów zalej litrem wrzątku, parz 20 minut, przecedź i wlej do wanny z ciepłą wodą. Kąpiel trwa 15–20 minut.

Syrop lipowy

2 garście świeżych kwiatostanów zalej 500 ml wrzątku i odstaw na 24 godziny. Przecedź, dodaj 500 g cukru i sok z 1 cytryny, a potem podgrzej tylko do rozpuszczenia cukru, bez długiego gotowania. Syrop dodaje się do herbaty, lemoniady i ciepłych napojów.

W kuchni

Schłodzony napar z lipy z wodą, cytryną i melisą daje lemoniadę lipową. Do ciepłego naparu można dodać suszone maliny lub sos malinowy bez cukru.

Susz z kwiatostanów

Kwiatostany z podsadkami rozłóż cienką warstwą w cieniu, w przewiewnym miejscu, albo susz w suszarni w temperaturze do 40°C. Prawidłowo wysuszone zachowują naturalny kolor i aromat; przechowuj je w suchym, ciemnym miejscu.

Jak rozpoznać

Lipa drobnolistna (Tilia cordata) to drzewo liściaste dorastające zwykle do 20–25 m, o gęstej, często kulistej koronie. Ma drobne, sercowate liście o piłkowanych brzegach i pachnące, żółtawobiałe kwiaty zebrane w baldachy z charakterystyczną, listkowatą podsadką. Kwitnie późną wiosną i wczesnym latem, a owocami są małe, kuliste orzeszki. Kwiat lipy pozyskuje się także z lipy szerokolistnej (Tilia platyphyllos); powyższy opis dotyczy lipy drobnolistnej.

Surowiec i przygotowanie

Surowcem są kwiatostany lipy zbierane razem z podsadkami (Tiliae flos); rzadziej wykorzystuje się liście. Zbiera się je w pełni kwitnienia, w czerwcu i lipcu, w suchy i ciepły dzień po obeschnięciu rosy, wybierając świeże, jasnożółte i intensywnie pachnące kwiatostany. Z jednego drzewa zbieraj tylko część kwiatów. Susz cienką warstwą w cieniu i przewiewie albo w suszarni w temperaturze do 40°C, a gotowy surowiec przechowuj w suchym, ciemnym miejscu.

Źródła i uwagi redakcyjne

Zioła w Rytmie Natury, s. 235–238 i 511; Zioła dla zdrowia, s. 341–342; Z ogrodu do spiżarni, s. 272–273.