Melisa lekarska

Właściwości

Napięcie nerwowe i zasypianie

Melisa działa uspokajająco i przeciwlękowo: łagodzi napięcie nerwowe i ułatwia zasypianie. Napar pije się przy napięciu nerwowym i trudnościach z zasypianiem, a kąpiel z ziela stosuje się przy bezsenności i stresie. Ocena tego zastosowania opiera się głównie na długim okresie stosowania; badania kliniczne nie dają mocnych wniosków.

Wzdęcia i trawienie

Melisa działa rozkurczowo na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego i wiatropędnie. Napar po posiłku stosuje się przy wzdęciach, skurczach jelit, niestrawności i uczuciu pełności.

Opryszczka wargowa

Melisa wykazuje działanie przeciwwirusowe, szczególnie wobec wirusa opryszczki, dlatego miejscowo stosuje się ją przy opryszczce wargowej.

Zastosowania

Napar uspokajający

Łyżkę suszonego ziela melisy zalej 250 ml wrzątku, parz pod przykryciem 10–15 minut i przecedź. Przy napięciu nerwowym i trudnościach z zasypianiem pije się pół szklanki naparu.

Napar po posiłku

Łyżeczkę ziela zalej 250 ml wrzątku, parz 10 minut pod przykryciem i przecedź. Pij po posiłku przy wzdęciach i niestrawności.

Kąpiel z ziela melisy

3 łyżki suszonego ziela zalej litrem wrzątku, parz 20 minut, przecedź i wlej do wanny z ciepłą wodą. Kąpiel trwa 15–20 minut.

Inhalacja

2 łyżki ziela zalej litrem wrzątku, nachyl się nad naczyniem i przykryj głowę ręcznikiem. Parę wdychaj przez 5–10 minut przy katarze i napięciu zatok.

Lemoniada i kostki lodu

Garść świeżej melisy lekko rozgnieć w dłoniach, zalej wodą, dodaj cytrynę lub limonkę i schłódź. Listki melisy możesz też zamrozić w foremkach z wodą, naparem albo lemoniadą i dodawać do napojów.

Ocet melisowy

Garść świeżych liści opłucz, dokładnie osusz i włóż do czystej butelki. Zalej około 250 ml octu jabłkowego, odstaw na 5–10 dni, przecedź i przechowuj w chłodnym miejscu. Używaj do lekkich sałatek i napojów.

Zbiór i suszenie

Surowiec zielarski – liście i górne części pędów – zbiera się w pełni kwitnienia, od czerwca do września, najlepiej rankiem po obeschnięciu rosy; do kuchni najbardziej aromatyczne są młode liście sprzed kwitnienia. Susz cienko rozłożone w cieniu i przewiewie, w temperaturze do 35°C, mieszając od czasu do czasu, aż liście staną się kruche.

Jak rozpoznać

Melisa lekarska (Melissa officinalis) to wieloletnia roślina z rodziny jasnotowatych, osiągająca zwykle 30–70 cm i tworząca kępy rozgałęzionych łodyg. Ma jajowate, piłkowane, jasnozielone liście, które po zgnieceniu intensywnie pachną cytryną. Drobne, białawe lub kremowożółte kwiaty są zebrane w okółki.

Surowiec i przygotowanie

Surowcem są liście i ziele – świeże liście i górne części pędów. Zbiera się je w pełni kwitnienia, zwykle od czerwca do września, najlepiej rankiem po obeschnięciu rosy. Suszy się je cienko rozłożone w cieniu i przewiewie, w temperaturze nieprzekraczającej 35°C, mieszając od czasu do czasu, aż liście staną się kruche, a następnie przechowuje w szczelnych pojemnikach z dala od światła i wilgoci.

Źródła i uwagi redakcyjne

Zioła w Rytmie Natury, s. 279–281 i 512; Z ogrodu do spiżarni, s. 276–277; Poradnik przetrwania, s. 176.