Floks (płomyk)

Zastosowania

Wybrane gatunki

Floks wiechowaty, płomyk wiechowaty (Phlox paniculata) — najwyższy i najczęściej sadzony w Polsce. Bylina o wysokości 50–120 cm z dużymi, pachnącymi kwiatostanami; kwitnie zwykle w lipcu i sierpniu, a niektóre odmiany do września.

Floks szydlasty, płomyk szydlasty (Phlox subulata) — zimozielona bylina tworząca gęste kobierce wysokości 10–15 cm, o ostro zakończonych, igiełkowatych liściach, od których wzięła się nazwa. Kwitnie w kwietniu i maju, często tak obficie, że kwiaty zakrywają liście.

Floks Douglasa, płomyk Douglasa (Phlox douglasii) — bardzo niska roślina poduszkowa z zachodniej części Ameryki Północnej, o krótkich, sztywnych, wąskich liściach. W ogrodach kwitnie późną wiosną i wczesnym latem. W starszych opracowaniach bywał łączony w jeden gatunek z pokrewnym Phlox caespitosa.

Floks Drummonda (Phlox drummondii) — gatunek jednoroczny z Teksasu, wysiewany co roku na rabaty i do pojemników. Kwitnie od końca czerwca do jesiennych przymrozków.

„Floks wielokwiatowy”

Ta nazwa bywa używana w dwóch znaczeniach. W opracowaniach botanicznych tak nazywa się Phlox multiflora — niską, dziko rosnącą roślinę z Gór Skalistych o białych lub liliowych kwiatach, rzadko spotykaną w uprawie. W ogrodnictwie to samo określenie pojawia się też przy mieszankach odmian floksa Drummonda. Kupując nasiona lub sadzonki, warto sprawdzić nazwę łacińską.

Uprawa

Floksy najlepiej rosną w słońcu lub lekkim półcieniu. Gatunki wysokie, jak floks wiechowaty, potrzebują gleby żyznej, próchnicznej i umiarkowanie wilgotnej; w czasie suszy trzeba je podlewać. Gatunki niskie, kobiercowe — floks szydlasty i floks Douglasa — wolą podłoże przepuszczalne i dobrze czują się w ogrodach skalnych oraz na murkach. Wymienione gatunki byliniaste są w Polsce mrozoodporne.

Usuwanie przekwitłych kwiatostanów przedłuża kwitnienie. Kępy bylin rozmnaża się najczęściej przez podział wiosną lub jesienią; floks wiechowaty można też rozmnażać z sadzonek. Floksy bywają porażane przez mączniaka prawdziwego, dlatego lepiej sadzić je w przewiewnym miejscu i nie zagęszczać kęp.

Ciekawostki

„Kwiat nazywany płomykiem” to częste hasło w krzyżówkach — chodzi właśnie o floks.

Floks szydlasty uchodzi za jedną z podstawowych wiosennych bylin do ogrodów skalnych, obok ubiorka wiecznie zielonego, gęsiówki kaukaskiej, smagliczki skalnej i żagwinu ogrodowego.

Floks Drummonda upamiętnia szkockiego botanika Thomasa Drummonda, który w latach 1833–1835 zbierał rośliny w Teksasie i wysłał ten gatunek do Wielkiej Brytanii.

Liście floksów są pokarmem gąsienic niektórych motyli, m.in. fruczaka gołąbka.

Jak rozpoznać

Floksy najłatwiej rozpoznać po kwiatach: pięć płatków korony zrasta się u nasady w długą, wąską rurkę, a ich wolne końce rozkładają się płasko w pięcioramienną gwiazdkę lub kółko. Pręciki są ukryte w rurce. Kwiaty zebrane są zwykle w szczytowe kwiatostany i mają barwy od białej przez różową i czerwoną po fioletową; wiele odmian ma w środku kontrastowe „oczko”. Liście są pojedyncze, całobrzegie i ułożone naprzeciwlegle (najwyższe czasem skrętolegle). Pokrój zależy od gatunku: floks wiechowaty tworzy sztywne, wzniesione kępy wysokości 50–120 cm, a floks szydlasty i floks Douglasa — niskie, poduchowate kobierce wysokości około 10–15 cm.

Występowanie

Floksy pochodzą głównie z Ameryki Północnej, od Meksyku po Kanadę; jeden gatunek sięga Syberii i rosyjskiego Dalekiego Wschodu. W naturze rosną w bardzo różnych miejscach: na łąkach i preriach, w widnych lasach, na suchych, skalistych zboczach, a gatunki poduszkowe także wysoko w górach. W Polsce przedstawiciele rodzaju nie występują w stanie dzikim; kilka gatunków uprawia się jako rośliny ozdobne, a niektóre sporadycznie przejściowo dziczeją.

Źródła i uwagi redakcyjne

Nazwy i status taksonomiczny: Catalogue of Life przez GBIF Backbone Taxonomy (Phlox L., P. paniculata L., P. subulata L., P. douglasii Hook., P. drummondii Hook., P. multiflora A.Nelson, P. caespitosa Nutt. — wszystkie jako nazwy przyjęte, rodzina Polemoniaceae). Phlox douglasii — opis i uprawa: Royal Horticultural Society (RHS Plants, Phlox douglasii). Opis rodzaju, gatunków i nazw polskich: Wikipedia — „Floks”, „Floks wiechowaty”, „Floks szydlasty”, „Floks Douglasa”, „Floks Drummonda” (bibliografia artykułów: B. Chlebowski, K. Mynett, Kwiaciarstwo, PWRiL 1983) oraz „Phlox”, „Phlox multiflora”, „Phlox drummondii”, „Phlox douglasii” (J.H. Locklear, Columbia Phlox, Kalmiopsis 17, 2010). Dostęp 6.10.2026.