Zielnik
Jeżówka purpurowa
Echinacea purpurea
Trwała bylina o wzniesionych, sztywnych pędach dorastających do 60–120 cm, z dużymi koszyczkami kwiatowymi o stożkowym, ceglastobrązowym środku i purpurowofioletowych języczkach. Pochodzi ze wschodniej i środkowej części Ameryki Północnej; w Polsce uprawiana w ogrodach. Karta opisuje ziele i korzeń.
Właściwości
Tradycyjnie opisywane zastosowanie zewnętrzne: przy drobnych, powierzchownych ranach.
Zastosowania
Świeże ziele jeżówki purpurowej jest przedmiotem monografii Europejskiej Agencji Leków, obejmującej tradycyjne stosowanie zewnętrzne przy drobnych, powierzchownych ranach, u dorosłych i młodzieży powyżej 12 lat. Surowiec zawiera polisacharydy, alkiloamidy i kwasy fenolowe.
Jak rozpoznać
Trwała bylina o wzniesionych, sztywnych pędach osiągających 60–120 cm wysokości, wyróżniająca się dużymi, koszyczkowatymi kwiatostanami z wyraźnym, stożkowym środkiem w kolorze ceglasto-brązowym i promienistymi, zazwyczaj purpurowo-fioletowymi języczkami; liście są podłużne, ząbkowane, pokryte delikatnym owłosieniem. Można pomylić z: Rudbekia; jeżówka blada.
Występowanie
Pochodzi ze wschodniej i środkowej części Ameryki Północnej; w Polsce uprawiana jako roślina ozdobna i lecznicza. Preferuje stanowiska słoneczne lub półcieniste oraz przepuszczalne gleby.
Surowiec i przygotowanie
Surowcem są kwiatostany i ziele (liście i kwiaty) oraz korzeń. Kwiaty zbiera się ręcznie w pełni kwitnienia i suszy w cieniu lub w suszarce w temperaturze do 40°C. Korzenie wykopuje się na przełomie jesieni i wczesnej wiosny, oczyszcza, dzieli na kawałki i suszy wolno w temperaturze do 50°C. Suszone surowce przechowuje się w suchych, szczelnych opakowaniach z dala od światła i wilgoci, opisane datą zbioru.
Źródła i uwagi redakcyjne
Karta książkowa „Zielnik Ziołowej Przystani”. Źródło treści: Leksykon ziół.xlsx. Monografia EMA/HMPC dla Echinaceae purpureae herba recens (tradycyjne stosowanie zewnętrzne) — sprawdzona 21.09.2026; z niej pochodzą przeciwwskazania podane w sekcji „Ostrożność”.