Zielnik
Kasztanowiec zwyczajny
Aesculus hippocastanum
Potężne drzewo dorastające do 20–30 m, o szerokiej koronie i dłoniasto złożonych liściach z 5–7 listków. Pochodzi z Bałkanów, w Polsce od wieków sadzone w parkach i alejach. Karta opisuje nasiona, zbierane jesienią.
Właściwości
Tradycyjnie opisywane zastosowanie: wspieranie krążenia żylnego, przy uczuciu ciężkości nóg i obrzękach.
Zastosowania
Nasiona kasztanowca zawierają saponiny triterpenowe, m.in. escynę. Preparaty z kasztanowca tradycyjnie wykorzystuje się we wspieraniu krążenia żylnego, przy uczuciu ciężkości nóg, obrzękach i skłonności do żylaków. Zewnętrznie stosuje się je także pomocniczo na siniaki i miejscowe obrzęki. Nasiona i kora są przedmiotem monografii Europejskiej Agencji Leków.
Jak rozpoznać
Efektowne, potężne drzewo osiągające do 20–30 m wysokości, o szerokiej, często kopulastej koronie; liście dłoniasto złożone z 5–7 listków, pąki duże i lepkie; białe kwiaty z żółtą lub czerwoną plamką tworzą wzniesione, okazałe kwiatostany, a owocem jest kolczasta torebka z lśniącymi, brązowymi nasionami. Można pomylić z: Kasztan jadalny; klon (młode liście z daleka).
Występowanie
Gatunek pochodzi z regionu Bałkanów, ale od wieków jest szeroko uprawiany jako drzewo ozdobne w parkach, alejach.
Surowiec i przygotowanie
Surowce zielarskie pozyskiwane z kasztanowca to przede wszystkim kwiaty, kora, liście, niedojrzałe owoce oraz nasiona. Kwiaty i młode liście zbiera się w maju, gdy są w pełni rozwinięte, a pąki wczesną wiosną. Niedojrzałe owoce najlepiej zbierać na przełomie lipca i sierpnia, natomiast nasiona i korę jesienią. Surowce należy zbierać w czystych miejscach, z dala od dróg i upraw rolnych, aby uniknąć zanieczyszczenia. Po zbiorze kwiaty i liście suszy się w przewiewnym, zacienionym miejscu, a korę z młodych gałązek, w ciepłym, suchym miejscu, unikając bezpośredniego działania promieni słonecznych. Wysuszone surowce powinny być przechowywane w szczelnych pojemnikach, chronione przed światłem, by zachowały swoje właściwości.
Źródła i uwagi redakcyjne
Karta książkowa „Zielnik Ziołowej Przystani”. Źródło treści: Leksykon ziół.xlsx. Zioła w Rytmie Natury, s. 185.