Zielnik
Kozieradka pospolita
Trigonella foenum-graecum
Jednoroczna roślina z rodziny bobowatych o trójlistkowych liściach i drobnych, żółtobiałych kwiatach wyrastających w kątach liści, z charakterystycznymi, sierpowatymi strąkami. Pochodzi z Indii i północnej Afryki; w Polsce uprawiana. Karta opisuje nasiona, zbierane w sierpniu i wrześniu.
Właściwości
Tradycyjnie opisywane zastosowanie: przy przejściowej utracie apetytu; zewnętrznie przy drobnych stanach zapalnych skóry.
Zastosowania
Nasiona kozieradki są przedmiotem monografii Europejskiej Agencji Leków, obejmującej tradycyjne stosowanie przy przejściowej utracie apetytu oraz zewnętrznie przy drobnych stanach zapalnych skóry. Surowiec zawiera saponiny (m.in. diosgeninę), protoalkaloid trygonelinę, błonnik i flawonoidy.
Jak rozpoznać
Jednoroczna roślina motylkowa osiągająca zwykle 30–60 cm wysokości, o małych trójkątnych liściach, drobnych żółtawych kwiatach zebranych w grona oraz charakterystycznych, spłaszczonych, zawiniętych strąkach zawierających kilka nasion o intensywnym, aromatycznym zapachu. Można pomylić z: Lucerna siewna; koniczyny; nostrzyk.
Występowanie
Kozieradka preferuje gleby przepuszczalne, żyzne i zasobne w wapń, dobrze rośnie na stanowiskach słonecznych lub lekko półcienistych; spotykana jest zarówno jako uprawa polowa, jak i dziko zadomowiona na obrzeżach pól, nieużytkach i przydrożach.
Zbiór i surowiec
Surowiec: nasiona
Termin zbioru: sierpień–wrzesień
Źródła i uwagi redakcyjne
Karta książkowa „Zielnik Ziołowej Przystani”. Źródło treści: Leksykon ziół.xlsx. Monografia EMA/HMPC dla Trigonellae foenugraeci semen — sprawdzona 21.09.2026; z niej pochodzą ograniczenia podane w sekcji „Ostrożność”. Monografia nie zawiera żadnego wskazania dotyczącego cukrzycy ani metabolizmu glukozy.