Zielnik
Morwa biała
Morus alba
Drzewo o szerokiej koronie i zmiennych, często klapowanych liściach, z zbiorowymi owocami, które dojrzewając przechodzą od białych przez różowe po ciemne. W Polsce uprawiane w ogrodach i parkach. Karta opisuje liście i owoce.
Właściwości
Tradycyjnie opisywane działanie: przeciwutleniające.
Zastosowania
Liście i owoce morwy białej zawierają flawonoidy, związki fenolowe, polisacharydy, fitosterole oraz alkaloid 1-deoksynojirimycynę (DNJ).
Jak rozpoznać
Niewielkie drzewo liściaste o zaokrąglonej koronie, osiągające zwykle 8–15 m wysokości; ma zmienne, jajowate, często klapowane liście o sercowatej nasadzie i grubo piłkowanej krawędzi; drzewa są dwupienne lub jednopienne, z drobnymi kwiatami w kotkach; owocostany przypominają jeżynę i są białe, różowe lub czarnofioletowe. Można pomylić z: Morwa czarna; młode liście lipy.
Występowanie
Gatunek pochodzi z Chin, skąd był szeroko introdukowany; obecnie rośnie w stanie dzikim i uprawiany jest w większości stref o klimacie umiarkowanym.
Surowiec i przygotowanie
Morwa biała jest rośliną stosunkowo łatwą w uprawie, odporną na różne warunki klimatyczne i glebowe. Najlepiej rośnie w miejscach słonecznych, na glebach żyznych i dobrze przepuszczalnych. Rozmnażanie morwy białej odbywa się zazwyczaj przez nasiona lub sadzonki. Drzewo to jest mało wymagające pod względem pielęgnacji, choć regularne przycinanie gałęzi sprzyja lepszemu owocowaniu i zdrowiu rośliny. Pozyskiwanie surowca, czyli liści i owoców, odbywa się zazwyczaj w okresie letnim, kiedy liście są w pełni rozwinięte, a owoce dojrzałe. Liście suszy się w cieniu, a owoce zbiera ręcznie. Zbiory liści przeznaczone są głównie do produkcji ekstraktów i suszonych herbat, które zawierają cenne substancje biologicznie czynne, takie jak deoksynojirimycyna, wykorzystywane w medycynie naturalnej do regulacji poziomu cukru we krwi. Owoce morwy białej mogą być spożywane na świeżo, suszone lub przetwarzane na dżemy, soki i inne produkty spożywcze.
Źródła i uwagi redakcyjne
Karta książkowa „Zielnik Ziołowej Przystani”. Źródło treści: Leksykon ziół.xlsx. Przegląd twierdzeń 21.09.2026: brak monografii EMA; opis ograniczono do składu.