Osoby chorujące przewlekle – na depresję, zaburzenia lękowe, stwardnienie rozsiane, chorobę Alzheimera czy nowotwory – często trafiają na informacje, że CBD może im pomóc. W tym artykule porządkujemy, co w tych chorobach wiadomo z badań u ludzi, co pochodzi z badań na zwierzętach i komórkach, gdzie istnieją zarejestrowane leki na bazie kannabinoidów oraz dlaczego CBD nie może zastępować leczenia.

Najważniejsze informacje na początek

  • CBD nie jest lekiem na depresję, zaburzenia lękowe, stwardnienie rozsiane, chorobę Alzheimera ani nowotwory.
  • Zarejestrowane leki na bazie kannabinoidów to inne produkty niż olejki CBD ze sklepu – mają określony skład, dawkę i wskazania.
  • CBD może wchodzić w interakcje z lekami, które osoby przewlekle chore przyjmują na stałe.
  • Nie odstawiaj ani nie zmieniaj leczenia bez rozmowy z lekarzem.

Depresja

Działanie przeciwdepresyjne CBD opisano przede wszystkim w badaniach na zwierzętach. Takie wyniki nie pozwalają ocenić skuteczności u ludzi. Nie ma badań klinicznych, które uzasadniałyby stosowanie CBD w leczeniu depresji. CBD może natomiast powodować senność i zmiany nastroju, a także wchodzić w interakcje z niektórymi lekami przeciwdepresyjnymi.

Depresja jest chorobą, którą można skutecznie leczyć – psychoterapią, lekami lub połączeniem obu metod. CBD nie zastępuje ani psychoterapii, ani leczenia farmakologicznego.

Jeśli masz myśli samobójcze lub istnieje bezpośrednie zagrożenie życia, zadzwoń pod 112. Pomoc psychologiczną dla dorosłych w kryzysie można uzyskać również pod numerem 800 70 2222 – to linia bezpłatna i całodobowa.

Zaburzenia lękowe

CBD badano w małych badaniach eksperymentalnych. W jednym z często cytowanych małych badań osoby z fobią społeczną otrzymały jednorazowo wysoką dawkę CBD przed symulowanym wystąpieniem publicznym i zgłaszały mniejszy lęk niż osoby otrzymujące placebo. Było to małe badanie i jednorazowy eksperyment – nie dowodzi skuteczności CBD w długoterminowym leczeniu zaburzeń lękowych i nie daje podstaw do dawkowania olejków konsumenckich. Doniesienia dotyczące zespołu stresu pourazowego (PTSD) pochodzą głównie z małych obserwacji bez grupy kontrolnej. To za mało, by uznać CBD za metodę leczenia zaburzeń lękowych.

Szczególną ostrożność powinny zachować osoby przyjmujące leki uspokajające lub nasenne, np. benzodiazepiny – połączenie z CBD może nasilać senność. Leków tych nie wolno odstawiać nagle ani zastępować ich produktami z CBD.

Stwardnienie rozsiane

W stwardnieniu rozsianym istnieje zarejestrowany lek zawierający THC i CBD (nabiksimole), stosowany u części dorosłych pacjentów z umiarkowaną lub ciężką spastycznością, gdy inne leczenie nie przyniosło wystarczającej poprawy. To lek na receptę o określonym składzie, a nie olejek CBD.

Badania nad samym CBD w stwardnieniu rozsianym są nieliczne. Wpływ na przebieg choroby opisano w modelach zwierzęcych, co nie pozwala wnioskować o działaniu u ludzi. CBD nie zastępuje leczenia modyfikującego przebieg SM.

Choroba Alzheimera

Zainteresowanie CBD w chorobie Alzheimera wynika z badań na hodowlach komórkowych i zwierzętach, w których opisywano m.in. działanie przeciwzapalne i antyoksydacyjne. Nie ma badań klinicznych, które pokazywałyby, że CBD spowalnia rozwój choroby lub poprawia pamięć u ludzi. Relacje opiekunów o mniejszym niepokoju czy lepszym śnie chorych są obserwacjami, nie dowodem skuteczności.

Osoby starsze, zwłaszcza z otępieniem, są bardziej narażone na senność, upadki i interakcje leków. Każdy nowy preparat – także „naturalny” – trzeba omówić z lekarzem prowadzącym.

Nowotwory

CBD nie jest lekiem na raka i nie może zastępować leczenia onkologicznego. Działanie przeciwnowotworowe CBD opisano w badaniach na komórkach i zwierzętach – takie wyniki nie oznaczają skuteczności u ludzi. Nie ma badań klinicznych, które pokazywałyby, że CBD leczy nowotwory u ludzi.

W łagodzeniu objawów związanych z leczeniem onkologicznym, np. nudności i wymiotów po chemioterapii, stosuje się niekiedy zarejestrowane leki kannabinoidowe – zawierają one zwykle THC lub jego syntetyczne analogi i nie są równoznaczne z olejkiem CBD. W Polsce lekarz może też przepisać surowiec farmaceutyczny z konopi. Decyzję o takim leczeniu podejmuje lekarz, a dane dotyczące samego CBD w tych wskazaniach są ograniczone.

Pacjenci onkologiczni powinni poinformować lekarza o każdym przyjmowanym preparacie, bo CBD może zmieniać stężenie niektórych leków przeciwnowotworowych.

Interakcje z lekami stosowanymi w chorobach przewlekłych

CBD jest metabolizowany w wątrobie przez enzymy cytochromu P450 i może zmieniać stężenie innych leków we krwi. Dotyczy to m.in. leków przeciwpadaczkowych, przeciwzakrzepowych (zwłaszcza warfaryny), immunosupresyjnych, uspokajających i nasennych, opioidów oraz niektórych leków przeciwnowotworowych. Amerykańska FDA zwraca uwagę, że CBD może zmieniać działanie innych leków, a połączenie z alkoholem lub lekami hamującymi ośrodkowy układ nerwowy zwiększa ryzyko senności i spowolnienia. Zachowanie kilkugodzinnego odstępu między lekiem a CBD nie usuwa ryzyka interakcji.

Zanim porozmawiasz z lekarzem

Jeśli rozważasz CBD przy chorobie przewlekłej, przygotuj na wizytę listę wszystkich przyjmowanych leków i suplementów oraz informacje o produkcie, który rozważasz (skład, zawartość CBD i THC, certyfikat analizy). Zapytaj, czy CBD może wchodzić w interakcje z Twoim leczeniem i czy wymaga to dodatkowych badań, np. prób wątrobowych.

Informacje o statusie prawnym, jakości produktów, działaniach niepożądanych i bezpieczeństwie oraz interakcjach olejków CBD zebraliśmy w przewodniku. Informacje o innych obszarach badań znajdziesz w artykule zawierającym przegląd badań nad CBD.

Podsumowanie

W depresji, zaburzeniach lękowych, chorobie Alzheimera i nowotworach dane o CBD pochodzą głównie z badań na zwierzętach i komórkach albo z małych badań u ludzi. W stwardnieniu rozsianym zarejestrowano lek zawierający THC i CBD, a w UE istnieje też lek na receptę z kannabidiolem stosowany w określonych rzadkich zespołach padaczkowych pod kontrolą lekarza – żaden z nich nie jest olejkiem CBD ze sklepu. Dla osób przewlekle chorych najważniejsze są dwie zasady: nie zastępować CBD leczenia i nie łączyć go z lekami bez rozmowy z lekarzem.