Zielnik
Dzika róża
Rosa canina
Krzew o gałązkach pokrytych haczykowato zakrzywionymi kolcami i pierzastozłożonych liściach z 5–7 jajowatych, ząbkowanych listków. W Polsce rośnie pospolicie na skrajach lasów, miedzach i przydrożach, zwłaszcza w miejscach słonecznych. Karta opisuje owoce, zbierane od sierpnia do listopada.
Właściwości
Tradycyjnie opisywane działanie: przeciwutleniające.
Zastosowania
Owoce zawierają witaminę C, karotenoidy, flawonoidy, garbniki, kwasy organiczne i pektyny.
Jak rozpoznać
Jej gałązki pokryte są kolcami haczykowato zakrzywionymi, liście zaś są pierzastozłożone – składają się z 5 do 7 jajowatych listków o ząbkowanych brzegach, zielonych lub nieco sinawej barwy. Można pomylić z: Róża pomarszczona; inne dzikie róże.
Występowanie
W Polsce rośnie pospolicie – na skrajach lasów, miedzach, przydrożach, rzadziej na nasypach i zboczach, zwłaszcza na stanowiskach słonecznych lub lekko zacienionych.
Surowiec i przygotowanie
Uprawa dzikiej róży nie jest wymagająca, ponieważ roślina ta jest bardzo odporna na różne warunki atmosferyczne i glebowe. Najlepiej rośnie na stanowiskach słonecznych lub półcienistych, w glebie przepuszczalnej, lekko kwaśnej lub obojętnej. Roślina dobrze znosi suszę, choć w okresach długotrwałego braku opadów warto ją podlewać, aby zapewnić lepszy wzrost i obfite owocowanie. Dzika róża jest rośliną wieloletnią, dlatego raz posadzona może dostarczać surowca przez wiele lat. Surowiec, czyli owoce róży, zbiera się zazwyczaj jesienią, gdy są już dojrzałe, ale jeszcze twarde. Po zbiorze owoce można suszyć lub przetwarzać na różne produkty, takie jak dżemy, soki czy nalewki. W celu pozyskania kwiatów, ich zbiór przeprowadza się w okresie kwitnienia. Surowce z dzikiej róży wykorzystywane są zarówno w celach kulinarnych, jak i w medycynie naturalnej, ze względu na bogactwo witamin, przeciwutleniaczy oraz właściwości wzmacniających odporność.
Źródła i uwagi redakcyjne
Karta książkowa „Zielnik Ziołowej Przystani”. Źródło treści: Leksykon ziół.xlsx. Przegląd twierdzeń 21.09.2026: brak monografii EMA; usunięto twierdzenia o wpływie na odporność i działaniu wzmacniającym.