Głóg

Właściwości

Serce i krążenie

Głóg jest znany w zielarstwie przede wszystkim z zastosowań związanych z sercem i krążeniem. Kwiatostan z liśćmi wykorzystywano przy przejściowym kołataniu serca związanym z napięciem nerwowym. Taki objaw najpierw wymaga oceny lekarskiej i wykluczenia poważnej przyczyny.

Napięcie nerwowe i zasypianie

Kwiatostany z liśćmi są cenione także w tradycyjnych przygotowaniach przy łagodnym napięciu nerwowym i trudnościach z zasypianiem. W domowych przygotowaniach korzystano z naparu, a w opisach zielarskich także z wyciągów.

Związki roślinne w surowcu

Kwiaty z liśćmi i owoce zawierają flawonoidy oraz procyjanidyny — grupy związków omawiane w opisach działania głogu. Ich udział różni się zależnie od części rośliny i przygotowania. Dlatego przy wyborze surowca warto rozróżniać kwiatostan z liśćmi od owocu.

Owoce w domowej spiżarni

Owoce cenione są również za lekko kwaskowaty smak. Po ugotowaniu i przetarciu nadają się do dżemu, przecieru oraz syropu, które można podawać z pieczywem, naleśnikami i jogurtem. Kwiaty służą z kolei do aromatyzowania syropów do napojów i deserów.

Zastosowania

Napar z kwiatostanów z liśćmi

Suszone kwiatostany z liśćmi zalej wrzątkiem, przykryj i pozostaw na około 20 minut, a następnie przecedź. Przy lekach na serce lub ciśnienie stosowanie preparatów głogowych wymaga uzgodnienia z lekarzem prowadzącym.

Przecier i dżem z owoców

Umyte owoce bez szypułek gotuj z niewielką ilością wody, aż zmiękną. Przetrzyj przez sito, oddzielając pestki. Przecier połącz z cukrem i sokiem z cytryny, następnie podgrzewaj do zgęstnienia. Możesz dodać wanilię i podać z pieczywem, naleśnikami albo jogurtem.

Syrop z owoców głogu

Dojrzałe, umyte owoce ugotuj w wodzie i przetrzyj przez sito. Do płynu dodaj cukier i podgrzewaj do jego rozpuszczenia. Syrop wykorzystaj jako owocowy dodatek do napojów i deserów.

Syrop z kwiatów głogu

Kwiaty wykorzystuje się do syropu o delikatnym aromacie. Przygotowanie obejmuje oddzielenie kwiatów od płynu i gotowanie płynu z cukrem oraz sokiem z cytryny. Syrop pasuje do herbaty, lemoniady i lodów; po otwarciu przechowuj go w lodówce.

Susz kwiatowy i owocowy

Kwiatostany układaj luźno, bez ugniatania, i szybko rozpocznij suszenie. Owoce susz oddzielnie. Suchy surowiec przechowuj w szczelnym opakowaniu, opisanym nazwą rośliny, częścią i datą zbioru.

Jak rozpoznać

Głóg jest ciernistym krzewem lub niewielkim drzewem. Ma klapowane liście, wiosną jasne kwiaty w baldachogronach, a jesienią czerwone owoce. W Polsce występują różne gatunki głogu; sam kolor kwiatu lub owocu nie wystarcza do pewnego rozpoznania surowca.

Występowanie

Głogi rosną na skrajach lasów, w zaroślach, na miedzach i w żywopłotach, a także w parkach oraz ogrodach. Stanowiska przy drogach i rośliny poddawane opryskom nie są odpowiednim miejscem domowego zbioru.

Surowiec i przygotowanie

Wykorzystuje się kwiatostan z liśćmi oraz dojrzały owoc. Kwiatostany ścinaj na początku kwitnienia w suchy dzień i przewoź luźno, bez ugniatania. Owoce zbieraj wybarwione i jędrne, zwykle we wrześniu–październiku, pozostawiając część dla ptaków. Kwiatostany susz cienką warstwą w cieniu i przewiewie lub w suszarni do 35°C; owoce oddzielnie, początkowo około 30°C, następnie do 60°C. Gotowy susz przechowuj w suchych, szczelnych, opisanych opakowaniach z dala od światła. Owoce przeznaczone na przetwory umyj, ugotuj i przetrzyj przez sito.

Źródła i uwagi redakcyjne

Zioła w Rytmie Natury, s. 144–147; opis głogu jednoszyjkowego. Informacje o domowych przetworach i suszeniu uzupełniono z archiwalnej karty głogu. Karta omawia głogi bez przypisywania wszystkim gatunkom jednego terminu kwitnienia.