Leksykon roślin

Zioła — poznaj rośliny i ich zastosowanie

Poznaj ponad sto roślin opisanych w naszej bazie ziół. Wyszukaj konkretne zioło albo przeglądaj leksykon i sprawdź jego występowanie, rozpoznawanie, właściwości, zastosowanie oraz — tam, gdzie je mamy — termin zbioru.

Znaleziono 20 ziół

Arnika górska na kamienistym zboczu w górach — przyziemna rozeta szerokich, owłosionych liści i wzniesione, nierozgałęzione łodygi z żółtymi koszyczkami o nieregularnych języczkach, w tle skaliste granie.

Arnika górska

Arnica montanaGórska bylina astrowatych z przyziemną rozetą szerokich, owłosionych liści i pojedynczymi, nierozgałęzionymi łodygami zakończonymi żółtym koszyczkiem. W Polsce rośnie w Sudetach, na górskich łąkach i obrzeżach borów. Karta opisuje kwiat i wyłącznie zastosowanie zewnętrzne.
Stokrotki na trawniku: białe koszyczki z żółtym środkiem na krótkich szypułkach nad rozetami łopatkowatych liści.

Stokrotka pospolita

Bellis perennisNiska bylina tworząca przyziemną rozetę łopatkowatych liści, z pojedynczymi koszyczkami o białych języczkach i żółtym środku, na bezlistnych szypułkach. Rośnie pospolicie na trawnikach, łąkach i pastwiskach. Karta opisuje kwiaty, zbierane od maja do sierpnia.
Pierwiosnek lekarski na łące: pęczek zwisających, żółtych kwiatów na bezlistnym pędzie nad rozetą pomarszczonych liści.

Pierwiosnek lekarski

Primula verisBylina tworząca rozetę pomarszczonych, owłosionych liści, z bezlistnym pędem zakończonym pęczkiem zwisających, żółtych kwiatów o pomarańczowych plamkach w gardzieli. W Polsce rośnie na łąkach, murawach i w widnych lasach. Karta opisuje kwiaty z zielem oraz korzeń.
Nasturcja ogrodowa zwisająca z kamiennego murku: żółte, pomarańczowe i czerwone kwiaty wśród okrągłych, tarczowatych liści.

Nasturcja ogrodowa

Tropaeolum majusRoślina o płożących lub pnących pędach i okrągławych, tarczowatych liściach, z jaskrawymi kwiatami w odcieniach żółci, pomarańczu i czerwieni. W Polsce uprawiana w ogrodach, na balkonach i przy murkach. Karta opisuje kwiaty, liście i ziele.
Pomarańczowy koszyczek nagietka lekarskiego z kroplami rosy, w tle pąki i kwitnące rumianki.

Nagietek lekarski

Calendula officinalisJednoroczna roślina o rozgałęzionych, lepkich pędach i podłużnych, jasnozielonych liściach, z dużymi, pomarańczowymi lub żółtymi koszyczkami kwiatowymi. W Polsce uprawiana w ogrodach, miejscami dziczeje. Karta opisuje kwiaty, zbierane od czerwca do października.
Malwa czarna przy kamiennym murze: wysokie pędy z dużymi, niemal czarnofioletowymi kwiatami o jasnym środku, nad dłoniasto klapowanymi liśćmi.

Malwa czarna

Alcea rosea var. nigraOkazała bylina o wysokich, sztywnych pędach i dużych, dłoniasto klapowanych liściach, z ciemnymi, niemal czarnofioletowymi kwiatami osadzonymi wzdłuż łodygi. W Polsce uprawiana w ogrodach, przy płotach i murach. Karta opisuje kwiaty, zbierane od czerwca do września.
Mak polny w zbożu: jaskrawoczerwony kwiat o czterech pomarszczonych płatkach i ciemnym środku, w tle kolejne maki i chabry.

Mak polny

Papaver rhoeasJednoroczna roślina o cienkiej, szczeciniasto owłosionej łodydze i pierzastodzielnych liściach, z pojedynczymi, jaskrawoczerwonymi kwiatami o czterech płatkach i ciemnym środku. Rośnie na polach, miedzach, przydrożach i nieużytkach. Karta opisuje kwiaty, zbierane w czerwcu i lipcu.
Koniczyna biała na łące: kuliste, białoróżowe główki kwiatowe nad trójlistkowymi liśćmi z jasnym wzorem, na jednej z główek trzmiel.

Koniczyna biała

Trifolium repensNiska bylina o płożących się rozłogach i trójlistkowych liściach z jasnym, kątowym wzorem, z białymi kwiatami zebranymi w kuliste główki. Występuje pospolicie na łąkach, pastwiskach, trawnikach i przydrożach. Karta opisuje kwiaty, zbierane od maja do sierpnia.
Jasnota biała w zaroślach: białe, dwuwargowe kwiaty w okółkach u nasady ząbkowanych liści na czworokątnych łodygach, na jednym z kwiatów pszczoła.

Jasnota biała

Lamium albumBylina dorastająca do 30–80 cm, o czworokątnych, owłosionych pędach, jajowatych, ząbkowanych liściach i białych, dwuwargowych kwiatach zebranych w gęste nibyokółki w kątach liści; kwitnie od maja do września. W Polsce spotykana powszechnie na skrajach lasów, w zaroślach, na przydrożach i wilgotnych łąkach. Karta opisuje kwiaty, zbierane w maju i czerwcu.
Kwitnąca forsycja przy kamiennym murze i drewnianym płocie: gęsty krzew obsypany żółtymi kwiatami na nagich pędach, u dołu wiosenne cebulice.

Forsycja pośrednia

Forsythia × intermediaSilnie rozgałęziony krzew, który zakwita bardzo wcześnie wiosną, jeszcze przed rozwojem liści — na nagich pędach pojawiają się liczne, intensywnie żółte, czteropłatkowe kwiaty. W Polsce spotykany przede wszystkim jako roślina ozdobna w ogrodach, parkach i żywopłotach; nie jest składnikiem dzikiej flory. Karta opisuje kwiaty i owoce.
Dziewanna na kwietnej łące: wysoki kłos bladożółtych kwiatów nad rozetą szarawych, omszonych liści, wokół chabry i maki.

Dziewanna wielkokwiatowa

Verbascum densiflorumRoślina dwuletnia dorastająca do 1–2 m, z okazałą, pojedynczą łodygą kwiatową pokrytą gęstym, żółtawym kutnerem. W Polsce rośnie w suchych, nasłonecznionych miejscach: na przydrożach, nasypach, piaszczyskach i nieużytkach. Karta opisuje kwiaty, zbierane od czerwca do września.
Niebieski koszyczek chabru bławatka z pszczołą, w zbożu obok maków i rumianku.

Chaber bławatek

Centaurea cyanusRoślina o cienkiej, żeberkowanej łodydze pokrytej drobnym owłosieniem i skrętoległych liściach — dolne są pierzastodzielne, górne lancetowate i siedzące. W Polsce powszechnie spotykany jako chwast polny na lekkich, piaszczystych glebach, na skrajach pól, przy drogach i na nieużytkach. Karta opisuje kwiaty, zbierane od czerwca do sierpnia.
Gałęzie tarniny z granatowymi, oprószonymi owocami i długimi cierniami, przy kamiennym murze; liście przebarwione na jesienne kolory.

Tarnina

Prunus spinosaGęsty, kolczasty krzew wysokości 1–3 m, o ciemnej spękanej korze i drobnych owalnych liściach; wczesną wiosną obsypuje się białymi kwiatami jeszcze przed rozwojem liści. Rośnie pospolicie na skrajach lasów, w zaroślach, żywopłotach i na miedzach. Karta opisuje dwa surowce: kwiaty zbierane w kwietniu i owoce zbierane jesienią.
Ślaz dziki na łące: wzniesione pędy z dłoniasto klapowanymi liśćmi i różowofioletowymi kwiatami o ciemnych prążkach.

Ślaz dziki

Malva sylvestrisBylina o wzniesionych, często owłosionych pędach dorastających do około metra, z okrągławymi, dłoniasto klapowanymi liśćmi i różowofioletowymi kwiatami. Rośnie dziko na suchych łąkach, przydrożach i nieużytkach w Europie, zachodniej Azji i północnej Afryce. Karta opisuje kwiaty, zbierane od czerwca do września.
Rumianek na łące pod słońce: białe kwiaty języczkowe wokół wypukłych, żółtych koszyczków, pierzastodzielne liście.

Rumianek

Matricaria chamomilla L.Rumianek pospolity to jednoroczne zioło, którego koszyczki kwiatowe stosuje się w naparach przy niestrawności i wzdęciach, a zewnętrznie – w okładach, płukankach, kąpielach i inhalacjach przy podrażnieniach skóry, jamy ustnej i gardła. Działa też łagodnie uspokajająco.
Rozłożysty krzew bzu czarnego obsypany białymi baldachami kwiatów, przy kamiennym murze i drewnianej furtce.

Czarny bez

Sambucus nigra L.Czarny bez to krzew lub niskie drzewo, którego kwiaty stosuje się w naparach przy przeziębieniu i gorączce, a w domowej spiżarni – do syropów, lemoniad i octów. Dojrzałe owoce wykorzystuje się wyłącznie po obróbce cieplnej: surowe lub niedojrzałe owoce, liście i kora mogą wywołać dolegliwości.
Żółty koszyczek mniszka lekarskiego z pszczołą, obok rozeta głęboko ząbkowanych liści i białe dmuchawce na łące.

Mniszek lekarski

Taraxacum officinaleMniszek lekarski jest znany w zielarstwie z wykorzystania przy łagodnych dolegliwościach trawiennych i przejściowym braku apetytu. Korzeń służy m.in. do odwarów, młode liście do sałatek, a kwiaty do syropu, galaretki i smażenia w cieście.
Kwitnąca gałąź głogu przy kamiennym murze: białe kwiaty o licznych pręcikach, różowe pąki i klapowane liście.

Głóg

Głóg jest ceniony w zielarstwie przede wszystkim w przygotowaniach związanych z sercem, napięciem nerwowym i zasypianiem. Wykorzystuje się kwiatostany z liśćmi oraz owoce. Dojrzałe owoce służą również do przygotowania dżemu, przecieru i syropu.
Pień i gałęzie lipy w parku; na gałązkach jasne kwiatostany z podłużnymi podsadkami wśród sercowatych liści.

Kwiat lipy

Tilia cordataKwiat lipy – kwiatostany lipy zbierane razem z podsadką – stosuje się przede wszystkim w naparach przy przeziębieniu i stanach podgorączkowych oraz przy napięciu nerwowym i trudnościach z zasypianiem. W domowej spiżarni to także surowiec do syropu, lemoniady i zimowych mieszanek.