Leksykon roślin

Zioła — poznaj rośliny i ich zastosowanie

Poznaj ponad sto roślin opisanych w naszej bazie ziół. Wyszukaj konkretne zioło albo przeglądaj leksykon i sprawdź jego występowanie, rozpoznawanie, właściwości, zastosowanie oraz — tam, gdzie je mamy — termin zbioru.

Znaleziono 25 ziół

Borówka czernica na dnie lasu wśród mchu i paproci — cienkie, ząbkowane liście na zielonych, kanciastych pędach i granatowe owoce z woskowym nalotem, wyrastające pojedynczo w kątach liści.

Borówka czernica

Vaccinium myrtillusNiska krzewinka leśna o zielonych, ostrokanciastych pędach i cienkich, ząbkowanych liściach, które jesienią przebarwiają się i opadają; granatowe owoce z woskowym nalotem wyrastają pojedynczo w kątach liści. W Polsce rośnie od nizin po góry, do około 1800 m n.p.m. Karta opisuje owoc.
Ostropest plamisty na łące — purpurowy koszyczek kwiatowy otoczony odstającymi, kolczastymi liśćmi okrywy oraz liście z charakterystycznym białym, marmurkowym użyłkowaniem.

Ostropest plamisty

Silybum marianumOkazała roślina o masywnej łodydze i dużych, błyszczących liściach z białym, marmurkowym użyłkowaniem i kolczastymi brzegami; koszyczki purpurowe, pojawiają się od czerwca do sierpnia. W Polsce spotykana głównie w uprawie. Karta opisuje owoce, zbierane późnym latem.
Kwitnący piołun pospolity przy drewnianym płocie — srebrzystoszare, głęboko powcinane liście i wiechy drobnych, kulistych, żółtawych koszyczków.

Piołun pospolity

Artemisia absinthiumWieloletnia bylina o srebrzystoszarych, pierzasto powcinanych liściach pokrytych gęstym kutnerem i wzniesionych pędach z drobnymi, żółtawymi koszyczkami; intensywnie, gorzko pachnie. Rośnie na suchych, nasłonecznionych miedzach, przydrożach i rumowiskach. Karta opisuje ziele, zbierane od wiosny do lata.
Krzew jałowca pospolitego na wrzosowisku obok kamiennego murku — kłujące igły w okółkach i liczne granatowe, oszronione szyszkojagody na gałązkach.

Jałowiec pospolity

Juniperus communisNiski, zimozielony krzew lub niewielkie drzewo o kłujących igłach wyrastających w okółkach po trzy i kulistych, granatowych szyszkojagodach. W Polsce powszechny na wrzosowiskach, murawach napiaskowych i skrajach borów. Karta opisuje szyszkojagody, zbierane jesienią.
Gałąź kruszyny pospolitej w podszycie lasu — całobrzegie liście z wyraźnymi, równoległymi nerwami i grono owoców, w którym czerwone i czarne jagody dojrzewają jednocześnie.

Kruszyna pospolita

Frangula alnusNiewielki krzew lub małe drzewko o gładkiej, popielatej korze i całobrzegich liściach z wyraźnym, równoległym unerwieniem. W Polsce pospolita, od nizin po niższe partie gór. Karta opisuje korę, zbieraną wiosną.
Mięta pieprzowa w ogrodowej grządce: ciemnozielone, pomarszczone liście na czerwonawych łodygach i jasnoliliowe kłosy kwiatowe.

Mięta pieprzowa

Mentha × piperitaMieszaniec mięty o czworokątnych, często czerwonawych pędach i ciemnozielonych, ząbkowanych liściach o silnym, chłodzącym zapachu, z liliowymi kwiatami w szczytowych kłosach. W Polsce wyłącznie uprawiana. Karta opisuje ziele, zbierane od kwietnia do września.
Kępa majeranku w ogrodowej grządce obok glinianych doniczek: gęste, szarozielone pędy z drobnymi liśćmi i białawymi kwiatami.

Majeranek ogrodowy

Origanum majoranaNiewielka, aromatyczna roślina z rodziny jasnotowatych o rozgałęzionych pędach i drobnych, szarozielonych, owłosionych liściach, z białawymi kwiatami w zwartych kłosach. W Polsce uprawiana w ogrodach i na balkonach. Karta opisuje ziele, zbierane w lipcu i sierpniu.
Krwawnik pospolity na kwietnej łące: płaskie, białe podbaldachy drobnych kwiatów nad pierzastymi liśćmi, na jednym z kwiatostanów pszczoła; w tle maki i chabry.

Krwawnik pospolity

Achillea millefoliumBylina o wzniesionej łodydze i pierzasto podzielonych, pierzastych liściach, z drobnymi koszyczkami zebranymi w płaskie podbaldachy. Rośnie pospolicie na łąkach, przydrożach, miedzach i nieużytkach. Karta opisuje ziele, zbierane od czerwca do września.
Kozieradka pospolita na suchym stanowisku: cienkie pędy z trójlistkowymi liśćmi i drobnymi, żółtobiałymi kwiatami w kątach liści.

Kozieradka pospolita

Trigonella foenum-graecumJednoroczna roślina z rodziny bobowatych o trójlistkowych liściach i drobnych, żółtobiałych kwiatach wyrastających w kątach liści, z charakterystycznymi, sierpowatymi strąkami. Pochodzi z Indii i północnej Afryki; w Polsce uprawiana. Karta opisuje nasiona, zbierane w sierpniu i wrześniu.
Kolendra siewna na polu przy kamiennej stodole: baldachy drobnych, białoróżowych kwiatów na cienkich łodygach wśród traw.

Kolendra siewna

Coriandrum sativumJednoroczna roślina z rodziny selerowatych o wzniesionej, rozgałęzionej łodydze; dolne liście są pierzasto wykrawane, górne — drobno podzielone na nitkowate odcinki. W Polsce uprawiana w ogrodach i na polach. Karta opisuje owoce, zbierane w sierpniu.
Dymnica pospolita na skraju pola: różowo-purpurowe, rurkowate kwiaty w gronach i drobno podzielone, sinozielone liście.

Dymnica pospolita

Fumaria officinalisRoślina o cienkiej, pustej w środku łodydze, wzniesionej lub podnoszącej się, często silnie rozgałęzionej, z naprzemianległymi, podwójnie pierzastymi liśćmi o zielonawoniebieskim odcieniu. Pochodzi z Europy i Azji, w Polsce jest archeofitem rosnącym na polach, w ogrodach i na nieużytkach. Karta opisuje ziele, zbierane od czerwca do sierpnia.
Cykoria podróżnik przy polnej drodze: jasnoniebieskie koszyczki kwiatowe na sztywnych, rozgałęzionych łodygach, w tle kamienny murek i drewniana brama.

Cykoria podróżnik

Cichorium intybusRoślina o cienkiej, rozgałęzionej łodydze, u nasady szorstko owłosionej; dolne liście tworzą dużą przyziemną rozetę i są pierzasto wykrawane, łodygowe — mniejsze, lancetowate i siedzące. W Polsce jest archeofitem, zadomowionym i powszechnie spotykanym na przydrożach, nieużytkach i łąkach. Karta opisuje korzeń.
Centuria pospolita w zbożu: różowe, gwiaździste kwiaty zebrane w płaskie baldachogrona, w tle maki i chabry.

Centuria pospolita

Centaurium erythraeaRoślina o wzniesionej, zwykle pojedynczej łodydze, rozgałęzionej dopiero w górnej części, z nakrzyżległymi liśćmi — dolne tworzą rozetę, górne są siedzące i lancetowate. W Polsce gatunek rodzimy, spotykany na całym obszarze, ale dość rzadko; porasta słoneczne, lekkie i piaszczyste stanowiska. Karta opisuje ziele, zbierane od lipca do września. Gatunek jest objęty ochroną częściową.
Tablica botaniczna biedrzeńca anyżu: białe kwiaty w baldachach, liście o różnym kształcie — od całobrzegich po pierzaste — korzeń oraz żeberkowane owoce w przekroju i powiększeniu.

Biedrzeniec anyż

Pimpinella anisumJednoroczna roślina z rodziny selerowatych, dorastająca do 30–50 cm, o łodydze rozgałęzionej w górnej części i liściach różniących się kształtem — dolne są całobrzegie lub nerkowate, górne pierzaste. Pochodzi z rejonów wschodniego basenu Morza Śródziemnego; w Polsce uprawiana w ogrodach. Karta opisuje owoce, zbierane w sierpniu i wrześniu.
Krzew berberysu przy kamiennym murze, obsypany czerwonymi owocami; liście przebarwione na żółto i pomarańczowo.

Berberys pospolity

Berberis vulgarisKolczasty krzew o odwrotnie jajowatych, delikatnie piłkowanych liściach skupionych na krótkopędach, jesienią przebarwiających się na czerwono. Gatunek rodzimy dla Europy Środkowej i Południowej; w Polsce rośnie rozproszony niemal na całym obszarze poza partiami wysokogórskimi. Karta opisuje liście i korzeń.
Arcydzięgiel nad leśnym potokiem: duży, kulisty baldach zielonkawych kwiatów na grubej łodydze i szerokie, głęboko powcinane liście; w tle omszałe kamienie.

Arcydzięgiel litwor

Angelica archangelicaW pierwszym roku tworzy rozetę ciemnozielonych liści, w drugim grubą, pustą w środku łodygę, czasem z purpurowym nalotem. W Polsce rośnie naturalnie w Sudetach i Karpatach — w piętrze kosodrzewiny, na wilgotnych piargach i nad potokami. Karta opisuje korzeń, wykopywany wczesną wiosną. Gatunek jest objęty ochroną częściową.
Gałęzie tarniny z granatowymi, oprószonymi owocami i długimi cierniami, przy kamiennym murze; liście przebarwione na jesienne kolory.

Tarnina

Prunus spinosaGęsty, kolczasty krzew wysokości 1–3 m, o ciemnej spękanej korze i drobnych owalnych liściach; wczesną wiosną obsypuje się białymi kwiatami jeszcze przed rozwojem liści. Rośnie pospolicie na skrajach lasów, w zaroślach, żywopłotach i na miedzach. Karta opisuje dwa surowce: kwiaty zbierane w kwietniu i owoce zbierane jesienią.
Kocanka piaskowa na nadmorskiej wydmie: srebrzystoszare, omszone liście i żółte koszyczki zebrane w baldachogrona, wokół piasek i trawa wydmowa.

Kocanka piaskowa

Helichrysum arenariumNiewielka bylina wysokości 10–40 cm, o łodygach pokrytych gęstym kutnerem i wąskich, srebrzystozielonych liściach. Rośnie na suchych, piaszczystych i wapiennych siedliskach: wydmach, suchych łąkach, skarpach i przydrożach. Karta opisuje kwiatostany, zbierane od czerwca do sierpnia. Gatunek jest objęty ochroną częściową.
Główki czosnku zwyczajnego na drewnianym stole, obok rozdzielone ząbki i suche łuski; w tle zaplatany warkocz czosnku.

Czosnek zwyczajny

Allium sativum L.Czosnek zwyczajny to bylina z rodziny amarylkowatych, często uprawiana jako roślina jednoroczna lub dwuletnia. Surowcem są ząbki cebuli, z których przygotowuje się syrop, mleko z czosnkiem, olej i okład. Czosnek może podrażniać przewód pokarmowy i nasilać działanie leków przeciwzakrzepowych.